Rainbow flag w kolekcji nowojorskiej MoMA

W poprzednim tygodniu światowy artworld (kręgi muzealne i kolekcjonerskie) obiegła informacja o zakupie przez nowojorskie MOMA (Museum of Modern Art) do kolekcji związanej z designem projektu (pierwszego egzemplarza) tęczowej flagi (Rainbow Flag) zaprojektowanej, przez Gilberta Bakera w 1978 roku, jako symbolu środowisk LGTB. Fajny i wizjonerski pomysł. Pokazuje, iż największe instytucje muzealne na świecie konsekwentnie budują swoje kolekcje nie tylko w oparciu o obiekty związane z tradycyjnie pojmowanym światem sztuki (malarstwo, rzeźba, fotografia) ale od kilku dekad są już tam prace video i obiekty designu a w ostatnich latach obiekty sztuki komiksu (oryginalne plansze komiksowe) czy projekty i szkice koncepcyjne jak również same gry wideo.

Jest to efekt wielu czynników, z jednej strony zapotrzebowania i zainteresowań publiczności, rozwojem badań i opracowań naukowych na tematy kultury popularnej i jej miejsca we współczesnym świecie z drugiej kreatywności artystów, którzy bardzo często wykraczają poza tradycyjne rejony sztuki. Powstają nowe subkultury, nowe zjawiska, które tworzą własną ikonografię. Kolekcjonerzy (ci prywatni i instytucjonalni) chcąc uchwycić te symboliczne obiekty/ ikony pewnych zjawisk, włączają je do swoich kolekcji.

Niestety polskie instytucje muzealne i prywatni kolekcjonerzy (w większości) wydają się nie doceniać tej wielkowymiarowości w tworzeniu kolekcji. Szkoda gdyż pewne możliwości znikają być może bezpowrotnie. Moim zdaniem przy niewielkim wysiłku i przy stosunkowo niewielkich kosztach można by stworzyć światową instytucjonalną kolekcję obiektów związanych np. z grami wideo (gry i obiekty wideo, szkice i projekty koncepcyjne) z naszym sztandarowym Wiedźminem, jako centrum kolekcji.

Co mogłoby trafić do kolekcji muzealnych polskich instytucji? Kilka przykładów na szybko zebranych:

- projekt okładki (czarno białe pasy) płyty Republiki

- strój sceniczny Czesława Niemena;

- projekt lamp Apolinarego Gałeckiego;

- projekt graficzny logo Orbisu

- szkice koncepcyjne do gry Wiedźmin

- oryginalne plansze komiksowe z Thorgalem, Tytusem Romkiem i Atomkiem czy Kajkiem i Kokoszem

Na zdjęciu - The Rainbow Flag, designed by Gilbert Baker,  kolekcja MoMa, Nowy Jork

Z półki kolekcjonera - "Żeby było ładnie. Rozmowy o boomie i kryzysie street artu w Polsce" Sebastiana Frąckiewicza

Książka Sebastiana Frąckiewicza jest serią wywiadów  przeprowadzonych przez autora z twórcami street, a właściwie - urban artu. Wśród rozmówców znaleźli się artyści  reprezentujący różne pokolenia oraz organizatorzy festiwali streetartowych. Publikacja uświadamia przede wszystkim problem komercjalizacji i niebezpiecznego sposobu myślenia o sztuce ulicy jako dekoracji pozbawionej cech sztuki krytycznej, która ma skłaniać odbiorcę do myślenia. Uzmysławia jak skomplikowana jest  praca w przestrzeni publicznej .Pomaga też zrozumieć mechanizmy  prawne, społeczne i polityczne, z którymi zmagają się artyści, organizatorzy oraz odbiorcy.

Istotnym wątkiem, przewijającym się przez niemal wszystkie wywiady jest temat murali, opanowującej miasta tzw. muralozy. To jak malarstwo wielkoformatowe zdominowało inne formy street artu i przyczyniło się do narastającej tendencji komercjalizacji oraz wykorzystywania przez władze tego rodzaju sztuki do gentryfikacji miast. Dyskusja zwraca uwagę na powiązania wynikające z legalnych jak i nielegalnych działań w przestrzeni publicznej, ich odbioru przez  mieszkańców i wypływające z tego powodu zarówno inspiracje jak i ograniczenia dla twórców.

„Żeby było ładnie” jest pozycją obowiązkową dla każdego zainteresowanego tematyką street artu i sztuki w przestrzeni publicznej, ale również cenną publikacją dla wszystkich, którzy interesują się problematyką przestrzeni publicznej.

W książce znajdują się wywiady z następującymi osobami: Adam Jastrzębski (Ixi Color), Grzegorz Kmita (Patyczak), Mariusz Liber (Twożywo), Peter Fuss, Rafał Roskowiński, Magdalena Drobczyk, Michał Wręga (Sepe), Michał Kubieniec (kurator Katowice Street Art Festival), Teresa Latuszewska-Syrda (prezes Fundacji Urban Forms), Przemysław Blejzyk (Sainer), Michał Linow (Pikaso), Sławek Czajkowski (Zbiok), Wojciech Kołacz (Otecki), Mariusz Waras (M-city).

Skład i oprawę graficzną przygotował Honza Zamojski.

Premiera: lipiec 2015

Tekst i zdjęcia – materiały prasowe